Ana Sayfa EKONOMİ 26 Ocak 2018

Borsada Tavan Fiyat Kavramı

Borsada Tavan Nasıl Hesaplanır

Fiyat hareketlerine belli bir sınır getirmek ve zamana yaymak, kredili işlemlerdeki riski bir şekilde bertaraf etmek için borsada günlük işlem hacmine limit getirilir. Bu limit o gün için çıkılabilecek en yüksek seviye veya en düşük seviyedir. Bu yükseliş ve alçalmalar herhangi bir gerekçe ile olabilir. Piyasadaki şartların olumlu veya olumsuz olması zincirleme bir etki göstererek durumu belirler. Borsa bu bantın dışında işlem tescil edilmez.

Bu durum neye göre hesaplanıyor?

Öncelikle bir önceki günkü işlem hacmine göre ağırlıklı işlem fiyatı hesaplanır. Bu baz fiyattır. Baz fiyata göre yüzde on yukarısı veya yüzde on aşağısı belirlenir. Yüzde onun yukarısında belirlenen fiyat tavandır. O gün o fiyatın üzerinde bir işlem tescil edilemeyecektir. İşlem yapılamayacak ve orada işlemler duracaktır. Baz fiyat o tavana dayandığı zaman borsa içinde çok hisse senedi alış yapan vardır fakat satıcı genellikle yoktur. Yeni bir alım satım portföyü oluşması için bir sonraki seansın beklenmesi gerekir. Yeniden o tavanın aşılabilmesi için tabanı da aynı soruda yanıtlamak doğru olabilir.

Taban Fiyat Kavramı

Bir önceki günün işlem seansının ağırlıklı fiyatına göre yüzde onu alınarak hesaplanan ve o fiyatın aşağısında belirlenen fiyat tabandır. Bu fiyatın küsuratı çıkıyor ise yuvarlanarak hesaba katılır. Fiyatın düşebileceği taban saptanır. Bir gün önceki ağırlıklı işlem fiyatından baz fiyata göre o seans içinde o fiyatın altında işlem yapılamaz. Bu kez satıcılar bekler, alıcı ise yoktur. Yeni bir alım satım için bir sonraki seans beklenir. Satıcılar yeni belirlenen limitte daha düşük fiyattan satış yapmaya razı iseler ancak bir sonraki seansta satış yapabilirler. Bu işlem için bir süre beklemeleri gerekir. İşlem aralığı o seans için bellidir. Onun dışında başka işlem tescil edilmez. Taban ve tavan fiyatları borsada riski azaltmak için uygulanan bir uygulamadır. Borsada her zaman belirli bir risk vardır. Fiyat çok yükselebilir veya çok düşebilir. Çok yükselirse açığa hisse senedi satışı yapanlar, çok düşerse de hisse senedi alış yapanlarda sıkıntı olabilir. Borsanın da güven ve itibarını koruması açısından bu hesaplar uygulanır. Bu tür uygulamalar aşırı hareketlenmeleri ve dalgalanmaları azaltmak için üretilmiştir.